Paulo Coelho is een van de best verkopende en meest invloedrijke auteurs ter wereld. Van zijn boeken – getiteld De alchemist, De pelgrimstocht, De Valkyries, Bij de rivier de Piedra ging ik zitten en weende, De vijfde berg, Veronika besluit te sterven, Krijger van het licht en Andere – zijn meer dan 52 miljoen exemplaren verkocht in 117 landen en zijn vertaald in 41 talen. Coelho is lid van de prestigieuze Braziliaanse Academie der Letteren en ontving vele onderscheidingen, waaronder de Chevalier de l’Ordre National de la Légion d’Honneur (Frankrijk 1999) en de Crystal Award (World Economic Forum 1999).

“Je lot verwezenlijken is de

enige verplichting van een mens.”

Uittreksel uit De Alchemist

Coelho’s betoverende roman, getiteld De Alchemist, heeft een toegewijde aanhang over de hele wereld geïnspireerd en deze tiende jubileumeditie met een nieuwe inleiding van de auteur, zal die aanhang alleen maar vergroten. Dit verhaal, oogverblindend in zijn krachtige eenvoud en inspirerende wijsheid, gaat over een Andalusische herdersjongen genaamd Santiago, die van zijn geboorteland in Spanje naar de Egyptische woestijn reist op zoek naar een schat die in de piramiden begraven ligt.

Onderweg ontmoet hij een zigeunerin, een man die zichzelf koning noemt, en een Alchemist – die Santiago allemaal in de richting van zijn zoektocht wijzen. Niemand weet wat de schat is, en of Santiago in staat zal zijn de obstakels op zijn weg te overwinnen. Maar wat begint als een reis om wereldse goederen te vinden, verandert in een ontdekking van de schatten die hij in zichzelf vindt. Weelderig, evocatief en diep menselijk, het verhaal van Santiago is een eeuwig testament van de transformerende kracht van onze dromen en het belang van het luisteren naar ons hart.

“Paulo Coelho kent het geheim van

literaire alchemie.”

Kenzaburo Oe, 1994 Nobelprijswinnaar

in de Literatuur

“Een wijze en inspirerende fabel over de

pelgrimstocht die het leven zou moeten zijn.”

M. Scott Peck, M.D., auteur van

The Road Less Travelled

Het is het verhaal van Santiago, die vanuit zijn huis op een zoektocht gaat om de wereld te zien. De jongen, wiens missie hem over continenten voert om de Alchemist te vinden, is eigenlijk op zoek naar zichzelf en een oorzaak voor dat zelf.

De Alchemist kan worden beschouwd als een symbolische tekst zoals Coelho, zelf, stelt in het voorwoord van de roman: “Ik ontdekte dat de symbolische taal, die mij zo irriteerde en verwarde, de enige manier was om ‘de ziel van de wereld’ te bereiken of wat Jung ‘het collectieve onbewuste’ noemde. Ik ontdekte de persoonlijke legende en de tekens van God, waarheden die mijn rationele verstand had geweigerd te aanvaarden vanwege hun eenvoud. Ik ontdekte dat de uitvoering van het meesterwerk niet het werk is van enkelen, maar van ieder mens op aarde.”

De titel van de roman is zeer symbolisch, want ‘Alchemist’ betekent de “kunst van het transmuteren van metalen”. Dat wil zeggen, zowel een filosofie als een oude praktijk gericht op de poging om onedele metalen in goud te veranderen. Naarmate het verhaal vordert, komen we erachter dat Santiago min of meer hetzelfde proces doormaakt, en wijsheid en volwassenheid bereikt. Kortom, zijn persoonlijkheid en leven transformeren volledig zoals dat van een metaal, dat het proces van alchemie doorloopt.

De reis in de roman is symbolisch voor verkenning, avontuur, ontdekking, wijsheid en spiritualiteit. De met symbolen en mythen doordrenkte reis is een statement van persoonlijke rijkdom en de zoektocht om je dromen te volgen. Maar om daarin de zin van iemands bestaan te vinden, hun eigen persoonlijke God, het zaad diep van binnen dat het leven tot een zaak maakt die het waard is geleefd te worden.

Het kunnen waarnemen en lezen van ‘voortekenen’ is een belangrijk symbool in het hele boek. Zo herkent Santiago het gat in zijn buidel waar de Urim en Thummin in Tanger uit vielen als een voorteken omdat hij de oude koning had beloofd dat hij zijn eigen beslissingen zou nemen en niet de stenen dat voor hem zou laten doen. Vervolgens herkent de kristalhandelaar van Tanger Santiago’s aanwezigheid in de winkel als een voorteken, omdat er twee klanten binnenkomen en hij de kristallen voor hem schoonmaakt. Later ontdekt Santiago dat naar de woestijn gaan een goed voorteken was, omdat hij Fatima – zijn liefde – kon ontmoeten. Santiago leest ook voortekenen in de vlucht van twee haviken en heeft een voorgevoel van een aanval op de oase, omdat hij zich in de Sahara-woestijn bevindt. Verder zei de Engelsman ooit: “Alles in het leven is een voorteken,” Vandaar dat goede en slechte voortekenen een sleutelrol spelen in de ontrafeling van Santiago’s lot gedurende de roman.

Bovendien heeft Coelho personages afgebeeld die fungeren als belangrijke symbolen in de roman. Het karakter van de ‘Alchemist’ is niet alleen met de pen afgebeeld als een eenvoudig gewoon mens, maar heeft ook een symbolische waarde – de man, die zichzelf, de wereld en de religie begrijpt. Hij symboliseert het spirituele bereiken en begrijpen van de ziel van de wereld.

Santiago symboliseert een eenvoudige waarheid over het leven, namelijk dat het moet worden opgevat als een reis waarbij we onze prioriteiten moeten stellen. En men moet in staat zijn materieel gewin op te offeren om tot rijpheid te komen, geestelijk en qua kennis. Zo heeft de jongen in de loop van de roman verschillende mogelijkheden gehad om zijn reis te beëindigen en zich te vestigen, maar hij gaf er de voorkeur aan door te gaan, omdat hij het universum wilde begrijpen door er uit de eerste hand mee te communiceren. Deze betrokkenheid van zijn ziel met de elementen van zijn natuur veranderde hem in een waardige religieuze persoon.

De Engelsman wilde de mysteries van het universum onderzoeken door middel van wetenschap en boeken. Zo heeft Coelho hem gesymboliseerd als de man van Europa, een meester in wetenschap en kennis. Hij vertegenwoordigt de wetenschappelijke en technologische vooruitgang van het Westen. Daarom geeft hij er in de hele roman de voorkeur aan boeken te lezen en te oefenen, in plaats van uit de eerste hand met de elementen van de natuur te communiceren.

De ‘steen der wijzen’ is een legendarische alchemistische substantie die in staat zou zijn onedele metalen, vooral lood, in goud te veranderen. Men geloofde soms ook dat het het levenselixer was, dat nuttig is om onsterfelijkheid te bereiken. Zo was de steen het centrale symbool van de mystieke terminologie van de alchemie, symbool van volmaaktheid, verlichting en hemelse gelukzaligheid. Dit symbool is in de roman niet alleen gebruikt om Santiago’s bereiken van rijpheid en kennis te benadrukken, maar ook om het feit aan te geven dat wie een of andere materialistische benadering hanteert om het levenselixer te bemachtigen, nooit in staat zal zijn het te bemachtigen.

De ‘persoonlijke legende’ is de reden van een mens om te leven. Alles in de wereld heeft een persoonlijke legende. Door zijn persoonlijke legende te bereiken, draagt hij bij tot de ziel van de wereld, tot de zuiverheid van de wereld. De legende van de jongen is duidelijk, hij wil zijn schat vinden bij de Egyptische piramides.

De alchemist vervulde zijn persoonlijke legende, namelijk een echte alchemist worden en het meesterwerk volbrengen. De legende van de kristalhandelaar is het bezoeken van Mekka, en de legende van de bakker van Tarifa is het bereizen van de wereld. De persoonlijke legende van een mens ontstaat in zijn kindertijd en men kan nooit het ware geluk vinden zonder die legende te vervullen. Zo drijft Santiago’s legende hem naar zijn schat zoals hij die verkoos te verwerven, en de Alchemist om de meest gekweekte Alchemist ter wereld te worden. Terwijl anderen, zoals Tarifa Baker en de kristalhandelaar, ervoor kiezen hun legenden te negeren en zo hun leven vorm te geven om voor altijd gebrekkig te zijn.

Alchemie is in deze roman het symbool dat verwijst naar de hele reis, die een man onderneemt om aan het eind de schat te bereiken. Het is niet alleen materieel gewin, maar ook spiritueel gewin. De alchemist in de roman is dus de persoon die alle ontberingen in het leven al heeft doorstaan en zijn schatten heeft bereikt,

Deze ontwikkeling in zijn persoonlijkheid is op veel plaatsen in de roman te zien; hij blijft altijd zo kalm in elke situatie, hoe gevaarlijk die ook is. Hij is niet erg bezorgd over de beschikbaarheid van voedsel, of zelfs niet over het verlies van geld of goud en zelfs niet over zijn leven. Want hij heeft geleerd dat als we vastbesloten zijn en besluiten vooruit te gaan in ons leven, niets anders er toe doet – geen hindernis of verlies!

Zijn onverschillige houding ten opzichte van alleen materialistisch gewin kan ook worden waargenomen uit het feit dat, hoewel hij zowel de steen der wijzen als het levenselixer bezit, hij ze niet gebruikt voor materialistische doeleinden omdat dat niet belangrijk voor hem is.

Het belang van het personage van de Alchemist in de roman en in Santiago’s leven blijkt uit het feit dat zijn intrede komt op een punt waarop Santiago al veel hindernissen heeft genomen en de helft van zijn reis al heeft afgelegd. Symbolisch gezien was de Alchemist een soort goddelijke hulp voor hem, wat een boodschap geeft dat God alleen diegenen helpt die werkelijk vastbesloten zijn.

Zonder Alchemist’s hulp had hij niet vooruit kunnen komen. Maar hij hielp hem omdat hij leergierig was en wilde slagen, in tegenstelling tot de Engelsman, die alles wilde ontdekken door de kennis die hij uit zijn boeken had gehaald. Santiago echter wilde alles ontdekken door te observeren en te ervaren. Daarom leidde hij hem en leerde hem vele lessen, zoals leven trekt leven aan en om het leven te begrijpen moeten we de talen leren van de hele wereld en alle wezens. Hij leerde hem ook dat liefde geen hindernis is, maar kracht om vooruit te komen en dat we in het leven enkele offers moeten brengen om onze bestemming te bereiken. Maar we moeten geen medelijden hebben met hun verlies, want aan het eind is succes belangrijker en krijgen we alles terug als we onze bestemming bereiken.

Dit toont ook het structurele belang aan van het karakter van de Alchemist in de roman. Het was juist door zijn leiding dat Santiago kon leren hoe te communiceren met de natuur; zijn zelfvertrouwen groeide en hij realiseerde zich aan het eind dat het weggeven van goud om zijn leven te beschermen niet veel voorstelt. Tenslotte was hij in staat om zijn ware schat te bereiken, zowel materieel als spiritueel gewin. Deze prestatie werd alleen mogelijk door de begeleiding van de Alchemist. Een verwant citaat uit de roman zegt: “Hij was in staat de schat van zijn lot te bereiken door zijn lot uit te leven”.

Samenvattend kunnen we zeggen dat de schrijver, samen met andere technieken, al zijn personages op wonderbaarlijke wijze heeft neergezet door aan elk personage een symbolische betekenis te geven. Daarom is het door karakterisering dat de lezer de thema’s, symbolen en voortekenen in deze roman begrijpt.

De Alchemist is een spannende roman die barst van het optimisme; het vertelt je dat alles mogelijk is, als je maar echt wilt dat het gebeurt. Zoals het in de roman wordt gezegd: “Als je iets echt wilt, zweert het hele universum altijd in je voordeel samen.”

n Bijdrage

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.