Het is een verbazingwekkend proces. We beginnen als een paar cellen die zich ontwikkelen tot een complex menselijk wezen met zeer gedifferentieerde organen en biochemische processen. Kijk naar de hersenen met zijn miljarden zenuwcellen en miljarden verbindingen. Hoe gebeurt dat? Onze genen bepalen hoe deze verbindingen tot stand komen. Bijvoorbeeld, een gen vertelt cellen in het netvlies van het oog om verbinding te maken met de occipitale cortex helemaal achter in de hersenen. Hierdoor kan de informatie die door de binnenkant van het oog wordt ontvangen, door de hersenen worden “gezien”. Er is een andere verbinding met andere delen van de hersenen nodig om te interpreteren en te herkennen wat er is gezien.

Synaptic pruning
Onze ervaringen en wat we in ons leven doen, bepalen hoe ons zenuwstelsel zich ontwikkelt. Sommige verbindingen zijn nodig, terwijl andere kunnen worden verwijderd. Jarenlang verwees de term “Use it or lose it” naar fysieke capaciteiten en spiermassa, maar we weten nu dat het ook van toepassing is op de hersenen en cognitie. Wij moedigen mensen die ouder worden aan om sociaal en cognitief betrokken te blijven – kruiswoordraadsels, lezen en groepsactiviteiten. Als we leren, creëren we nieuwe verbindingen die onze hersenen vormen. De hersenen zijn “plastisch” en maken nieuwe verbindingen door herhaling van activiteiten, oefening en nieuw leren. Dezelfde concepten zijn van toepassing op de revalidatie van beroertes.

Herstelproces
Er zijn meerdere processen die zich afspelen in het zenuwstelsel op het moment van een letsel en tijdens het herstel.

  • Oplossing van oedeem: Een acute beroerte, hersen- of ruggenmergletsel kan gepaard gaan met zwelling en oedeem. Er vinden ook complexe chemische veranderingen plaats op cellulair niveau.
  • Oplossing van diaschisis: Diaschisis (dī-ās’-kĭ-sĭs) betekent het stilvallen van netwerken in het hele zenuwstelsel. Denk aan het zenuwstelsel als een elektrisch netwerk. Wanneer iemand een beroerte of hersenletsel heeft, zijn er delen van de hersenen op afstand van de verwondingen die op hetzelfde netwerk zitten. In eerste instantie worden ze uitgeschakeld, maar na verloop van tijd komen ze weer op één lijn en zien we herstel en terugkeer van de functie.
  • Gedragscompensatie: Dit is wat traditioneel werd uitgevoerd in de revalidatie. Patiënten leren hoe ze hun schoenen met één hand kunnen strikken of hoe ze een wipmes moeten gebruiken. Dit zijn belangrijke vaardigheden, maar ze kunnen leiden tot het niet gebruiken van de aangedane arm of het aangedane been.
  • Neurale plasticiteit: Dit is de overtuiging dat de hersenen ook op latere leeftijd in staat zijn te veranderen. Als een deel van de hersenen beschadigd is, kan een ander deel met de juiste revalidatie de functie overnemen. Als iemand zijn spraakcentrum aan de linkerkant van de hersenen verliest, kan hij misschien de rechterkant van zijn hersenen gebruiken.

Neurlijke plasticiteit
Het centrale zenuwstelsel (waartoe de hersenen en het ruggenmerg behoren) kan na een verwonding worden hersteld. Deze eigenschap wordt neurale plasticiteit genoemd. De hersenen geven voortdurend een nieuwe vorm aan hun functioneren wanneer zij in aanraking komen met nieuwe eisen in de omgeving. Wanneer iemand een nieuwe vaardigheid onder de knie krijgt, of dat nu golf of viool is, vinden er veranderingen plaats in de hersenen door de herhaalde oefening die nodig is om een taak onder de knie te krijgen. Neurale plasticiteit is de basis voor leren in normale hersenen en voor “opnieuw leren” in beschadigde hersenen. Revalidatie is de sleutel tot dit nieuwe leerproces.

Revalidatie na een letsel bevordert de reorganisatie van de hersenen. Met de juiste therapie waarbij de juiste dosis functionele taken wordt gebruikt, kunnen delen van de hersenen die voorheen niet betrokken waren bij een bepaalde taak, worden gerekruteerd om deze functie uit te voeren in plaats van de beschadigde hersenen. Zonder de juiste revalidatie zal deze reorganisatie van de hersenen echter niet plaatsvinden en zal de patiënt niet het best mogelijke herstel van zijn functie bereiken. We weten uit uitgebreide onderzoeken dat er “functionele” taken nodig zijn (niet zomaar willekeurige activiteiten) om de hersenen opnieuw te bedraden.

Weliswaar is snelle aandacht voor revalidatiebehoeften belangrijk, maar veel patiënten hebben een reservoir van onbenutte capaciteiten en kunnen maanden tot jaren na een letsel of beroerte nog steeds beter worden. Revalidatie, het herhaaldelijk oefenen van functionele taken, maakt het mogelijk nieuwe gebieden te rekruteren om de functie van de beschadigde gebieden over te nemen.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.