Versterken van aandacht en geheugen in onderwijssituaties

In de afgelopen jaren is in een snel groeiend aantal studies getracht principes en methoden van de cognitieve psychologie toe te passen op onderwijssituaties. Een fundamentele vraag is bijvoorbeeld of geheugenonderzoek kan worden gebruikt om de effectiviteit te verhogen waarmee studenten voor examens studeren. In een recent overzichtsartikel evalueerden Dunlosky en collega’s3 de effectiviteit van tien verschillende studiemethoden, en zij karakteriseerden elke methode als van hoog, matig of laag nut, gebaseerd op beschikbaar onderzoek. Sommige van de populaire methoden die vaak door studenten worden omarmd, zoals herlezen, samenvatten en markeren, kregen een lage bruikbaarheidsbeoordeling. Slechts twee technieken, beide ondersteund door gegevens uit talrijke laboratoriumstudies, kregen een hoge bruikbaarheidsbeoordeling: gedistribueerd studeren, waarbij studieactiviteiten worden gespreid zodat er meer tijd zit tussen de herhalingen van de te leren informatie (in tegenstelling tot massastudie of “cramming”), en oefentests, waarbij studenten af en toe korte quizzen krijgen over wat ze hebben geleerd voordat ze een formele test afleggen.

De gunstige effecten van oefentoetsen voor studenten zijn vooral gebaseerd op studies die aantonen dat het opvragen van informatie een zeer effectief middel kan zijn om het geheugen voor de opgehaalde informatie te versterken.4 Recent werk in mijn laboratorium heeft een variant van de oefentesttechniek gebruikt in een poging om de aandacht en het geheugen te verbeteren tijdens op video opgenomen colleges.5 Studenten ervaren vaak dat hun aandacht verslapt, zowel tijdens colleges in de klas6 als tijdens videocolleges7. Wanneer bijvoorbeeld tijdens een klassikaal of online college werd gevraagd of ze aandacht hadden voor het college of gedachten afdwaalden naar andere onderwerpen, gaven studenten bij ongeveer 40% van de vragen aan dat ze gedachten afdwaalden; niet verrassend was de mate van gedachten afdwalen negatief gecorreleerd met retentie van de inhoud van het college.6-8

Onze studie5 richtte zich op video-opgenomen lezingen omdat ze een belangrijk element zijn in online onderwijs, dat de afgelopen jaren explosief is gegroeid, deels als gevolg van de ontwikkeling van massale open online cursussen (MOOC’s). Inzicht in de manier waarop het leren met videocolleges kan worden verbeterd, kan dan ook belangrijke implicaties hebben voor online onderwijs. Deelnemers keken naar een 21 minuten durende video-opname van een statistieklezing, verdeeld in vier gelijke segmenten. Na elk lezingensegment deden alle deelnemers een minuut lang wiskundeproblemen, waarna de geteste groep korte quizzen kreeg over elk lezingensegment, die elk ongeveer 2 minuten duurden; de niet-geteste groep bleef nog 2 minuten langer werken aan wiskundeproblemen en kreeg alleen een test voor het laatste segment; en de restudiegroep kreeg dezelfde stof te zien als de geteste groep voor elk van de segmenten voorafgaand aan het laatste segment, maar werd daar niet op getoetst. Na het laatste segment van de lezing kregen alle drie de groepen een quiz voor dat segment, en een paar minuten later kregen ze ook een eindtoets voor de hele lezing. Op willekeurige momenten tijdens het college werd aan de deelnemers in alle groepen gevraagd of ze aandacht hadden voor het college of dat hun gedachten afdwaalden naar andere onderwerpen.

Deelnemers in de niet-geteste en de her-studie groepen gaven aan dat ze in reactie op ongeveer 40% van de vragen hun gedachten afdwaalden, maar in de geteste groep werd de incidentie van gedachten afdwalen gehalveerd, tot ongeveer 20%. Bovendien behielden deelnemers in de geteste groep significant meer informatie van het laatste deel van het college dan deelnemers in de andere twee groepen, en zij behielden ook significant meer informatie op de eindtoets van het hele college dan de andere groepen. Hoewel het bemoedigend is dat geïnterpoleerde testen de incidentie van gedachten afdwalen drastisch kunnen verminderen en de retentie kunnen verhogen, moeten de resultaten met enige voorzichtigheid behandeld worden, zowel omdat ze slechts verkregen werden bij één enkel college over één enkel onderwerp, als omdat het onduidelijk is of de voordelen van geïnterpoleerde testen blijven bestaan bij meerdere colleges of in echte online (of live) klassen. Er is echter reden voor optimisme, omdat andere vormen van oefentests hebben geleid tot meer leren in klasverband.9

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.